Wergera "insulin" bo Zimanê kurdî

polypeptide hormone

Biyolojî: Hormona însulîn li pankreasê, ji aliyê xaneyên beta yên dûrgeyên Langerhans ve tê berhemkirin û derdan. Erka sereke ya însulînê, rekxistina rêjeya glukoza xwînê ye. Xaneyên mirov pêşî ji glukozê(karbohîdrad) enerjî bi dest dixe, paşê çewrî(lîpîd) û proteîn ji boy peydakirina enerjiyê bi kar tîne. Lê glukoz ji parzûna xaneyan bi hesanî derbasê nav xaneyê nabe. Piştê xurek xwarinê, asta glukoza xwînê bilind dibe. Ji ber zêdebûna glukoza xwînê, pankreas însulîn berhem dike û der dide nav xwînê. Însulîn bandor li wergirên parzûna xaneyê dike, parzûn ji boy glukozê hê pirtir delînbar dibe. Bi bandora insulînê glukoz ji xwînê derbasê nav xaneyan dibe bi vî awayê glukoza xwînê kêm dibe. Ji bilê vê, însulîn hinek glukozê jî di nav kezeb û masûlkeyan de wekî glîkojen embar dike. Ev rewş, asta glukoza xwînê hê kêmtir dike. Însulîn li ser çewrî û proteînan jî bandor dike. Hormona însulîn rê li ber çewrî û proteînan digire ku ji boy destxistina enerjiyê neyên bi karanîn. Bi vî awayê, enbarkirina çewrî(lîpîd) û çêkirina proteînan hander dike.